Categorieën
Seizoen 5 Wielrennen

96. Presteren op hoogte: hoeveel vermogen ga je inleveren?

Home » Wielrennen » Pagina 2

Dit is de 96ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

Presteren op hoogte: hoeveel vermogen ga je inleveren?

INLEIDING:

Hardlopen door de Alpenweiden, fietsen over de Dolomietencols. Sporten in de bergen is populair bij duursporters maar extra uitdagend vanwege de ijle lucht. Wat doet dit met de sportprestatie en kan een hoogtestage je helpen? We bespreken het in de 96e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Sport je op hoogte of op zeeniveau?

Waren ze nou helemaal gek geworden bij het Internationaal Olympisch Comité? Het is 1963 en de machtigste organisatie op het gebied van de sport houdt haar congres in Baden-Baden. Het belangrijkste agendapunt: waar zullen de Olympische Spelen in 1968 gaan plaatsvinden? Vier steden zijn kandidaat: het Amerikaanse Detroit, de hoofdstad van Argentinië Buenos Aires, het Franse Lyon en de hoofdstad van Mexico, Mexico-Stad. 

Weliswaar kunnen de bobo’s van het IOC tijdens de vergadering niet bevroeden dat in 1968 de studentopstanden in die laatste stad zullen losbarsten. Maar waar ze in 1963 al wel van op de hoogte zijn gebracht door diverse medici, is het feit dat de Mexicaanse hoofdstad zich op een hoogte van ruim 2200 meter bevindt. Die ijle lucht gaat voor drama’s zorgen, zo wordt gevreesd. Onni Niskanen, de Zweedse trainer van Abebe Bikila, denkt zelfs dat er doden gaan vallen als het IOC kiest voor Mexico-Stad.

Je geboortegrond maakt meer uit dan je denkt

Ondanks die waarschuwing wordt Mexico-Stad gekozen als gastheer van de Olympische Spelen in 1968. Doden vallen er niet tijdens het toernooi, althans niet op de Olympische velden zelf. Maar het wordt tijdens deze eerste Spelen op serieuze hoogte wel duidelijk dat ijle lucht een grote invloed op de sportprestatie uitoefent.

Zo winnen Afrikaanse atleten alle loopnummers boven de 800 meter, terwijl op de sprintnummers vele records sneuvelen. De 100 meter bijvoorbeeld, waarbij de Amerikaan Jim Hines als eerste de 10 seconden-barrière weet te slechten. De meest opzienbarende atletiekprestatie wordt geleverd door zijn landgenoot Bob Beamon: die verbetert het wereldrecord bij het verspringen met meer dan een halve meter en brengt het op 8 meter en 90 centimeter.

Het effect van hoogte en ijle lucht op je sportprestatie

Sinds 1968 is de wetenschappelijke kennis op het gebied van ijle lucht op de sportprestatie ruim toegenomen. Zo is de hoogtestage tegenwoordig niet meer weg te denken in de voorbereiding van wielrenners of marathonlopers op een grote wedstrijd. Maar of dit ook betekent dat het voor een sporter niks meer uitmaakt of hij of zij op zeeniveau of op de Colombiaanse hoogvlakten is geboren?

In de 96e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast verdiepen we ons in de effecten van hoogte op de sportprestatie.

Artikel Jurgen over de wielerprestatie van hoogland-renners versus laaglanders: https://jurgenvanteeffelen.nl/het-voordeel-van-een-geboorteplek-op-hoogte-voor-een-wielrenner/

Aflevering 16 over het nut van een hoogtestage voor de prestatie bij thuiskomst: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-1/trainen-op-hoogte-zinvol-of-niet/

Waarom je niet klakkeloos kunt experimenten met te weinig zuurstof: https://jurgenvanteeffelen.nl/wielrenners-als-proefkonijn/

Video over Presteren op hoogte: hoeveel vermogen ga je inleveren?

https://www.youtube.com/watch?v=YEWzijzojwg

Categorieën
Interview met gast Seizoen 4 Wielrennen

77. ‘Special Guest’ Teun van Erp: wetenschapper in het wielerpeloton

Home » Wielrennen » Pagina 2

Dit is de 77e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘‘Special Guest’ Teun van Erp: wetenschapper in het wielerpeloton’.

Meten is weten: wetenschappelijke kennis is de laatste jaren niet meer weg te denken uit het moderne professionele wielrennen. Teun van Erp stond als een van de eersten aan de wieg van deze revolutie en recent nog maakte hij een droomtransfer naar het team van Ineos Grenadiers. Hoe zorgt hij ervoor dat wielrenners slimmer kunnen presteren?

Teun van Erp is ervaren wetenschapper in het professionele wielrennen

Menig beginnend bewegingswetenschapper zal jaloers op Teun van Erp zijn. Want waar zij met muizen op een looprad moeten aanklooien of ongetrainde studenten dienen aan te sporen om voluit op een fietsergometer te trappen, kon Van Erp in zijn eerste onderzoeksbaan beschikken over proefkonijnen die buitengewoon getalenteerd, intrinsiek gemotiveerd én superfit waren.

Van Erp raakte na zijn afstuderen in 2012 namelijk verbonden aan de Skil-Shimanoploeg (later: team Argos-Shimano, Giant-Shimano, Giant-Alpecin en Sunweb), die tegenwoordig als team DSM meedoet aan de UCI World Tour van het profwielrennen.

Doping maakt plaats voor de vermogensmeter in het wielerpeloton

Het was de tijd waarin doping plaats maakte voor innovatie en wetenschappelijk kennis in de wielersport. De vermogensmeter werd de gouden standaard om de progressie van een wielrenner te meten en de trainingsopbouw haarfijn op af te stemmen. Het leverde een berg aan onderzoeksdata op waarin Teun van Erp vrijelijk mocht graven, analyses op loslaten en over publiceren.

Teun van Erp had beroemde top-wielrenners als studie objecten

Dat deed hij dan ook: Van Erp schreef wetenschappelijke artikelen over de uitzonderlijke klimkwaliteiten van Tom Dumoulin en sprinteigenschappen van Marcel Kittel.

Hij schreef over de fysieke eisen die aan hedendaagse profwielrenners wordt gesteld. En hoe aan de hand van data de toppers van de knechten te kunnen onderscheiden. En hij schreef over de ongelijke fysieke belasting van een vrouwenkoers ten opzichte van die van de mannen. 

Droom transfer naar Team INEOS Grenadiers

Recent werd Van Erp ingelijfd door het team van INEOS, dé grondleggers van op wetenschap en innovatie gebaseerde ‘marginal gains’ in de wielersport.

Genoeg reden voor Gerrit en Jurgen om Teun van Erp als Special Guest uit te nodigen in de 77e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.  

Video over ‘Special Guest’ Teun van Erp: wetenschapper in het wielerpeloton

Categorieën
Seizoen 3 Wielrennen

60. Winst met wind: de perfecte stroomlijn op de fiets

Home » Wielrennen » Pagina 2

Dit is de 60e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘Aerodynamica en winst met wind: de perfecte stroomlijn op de fiets’.

Dat aerodynamica een belangrijke rol speelt op de fiets laat de historie van het wielrennen zien. Wat zijn de belangrijkste inzichten die de wetenschap hierbij heeft gebracht? En is het dus zinvol voor een recreant om een prijzige aerofiets aan te schaffen? Aan de hand van opmerkelijke vernieuwingen in de geschiedenis van het wielrennen duikt aflevering 60 van de Slimmer Presteren Podcast in de wondere wereld van luchtstromen op de fiets.

Aerodynamica in het fietsen

Wie in het Wageningse huis waar Jan-Willem van Schip en Taco van der Hoorn wonen een bezoekje aan het toilet brengt, komt daar een krantenknipsel tegen over een zonderlinge Schotse wielrenner. Zijn naam: Graeme Obree, fietsenmaker van beroep en in 1993 out of the blue houder van het werelduurrecord op de fiets. Ook in de woonkamer hangt een foto van de Schot aan de muur.

Waarom Obree en niet pak hem beet Joop Zoetemelk hét grote voorbeeld voor de twee Nederlandse renners is, heeft alles te maken met de baanbrekende aerodynamische inzichten die de Schot destijds in het wielrennen introduceerde. Zonder tekeningen, maar met een blauwdruk van de perfecte fiets in zijn hoofd werkte Obree maandenlang iedere zaterdag aan zijn recordfiets. Voor het frame vervormde hij Japanse buizen waarvan BMX-fietsen werden gefabriceerd en ontwierp een speciaal stuur, waar de Schot plat op lag om zo weinig mogelijk hinder van de luchtweerstand te hebben.

Deze onorthodoxe houding had Obree afgekeken van de houding die skiërs tijdens de afdaling aannamen. Om de trapas bevestigde hij een kogellager die hij uit een afgedankte wasmachine sloopte en om gewicht te besparen gebruikte Obree een enkelzijdige vork aan de rechterzijde van het voorwiel. De wielen bevatten elk drie brede carbonfiber spaken en het vijf jaar oude zadel monteerde hij loodrecht boven het trapstel.

Wereldduurrecord dankzij aerodynamica

Obree reed er knetterhard op. Op 17 juli 1993 verbrak de Schot in het Vikingskipet van Hamar het werelduurrecord dat Francesco Moser negen jaar eerder in Mexico van Eddy Merckx had afgepakt. De prestatie van Obree wordt gezien als het ultieme voorbeeld dat juiste kennis van aerodynamica het verschil kan maken in de wielersport.

Hoe deze kennis over aerodynamica anno nu wordt vergaard en slim door jou op de fiets kan worden toegepast bespreken Gerrit, Jurgen en Guido in de 60e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Video over Winst met wind: de perfecte stroomlijn op de fiets

Categorieën
Innovaties Seizoen 2 Wielrennen

38. Sprinter, allrounder of puncheur: wat voor wielrenner ben jij? Check je Power Speed Profile!

Home » Wielrennen » Pagina 2

Dit is de 38ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘Sprinter, allrounder of puncheur: wat voor wielrenner ben jij? Check je Power Speed Profile!’.

Wielrennen is veel meer dan een stukje hard kunnen trappen. De koers is grillig: er zijn demarrages, soms gaat het steil bergop en op het eind wacht altijd een stevige sprint. Een renner moet daarom van alle markten thuis zijn. Hoe kom je erachter waar jij goed in bent en hoe train je je zwakke plekken? Aflevering 38 van de Slimmer Presteren Podcast verdiept zich in het vermogensprofiel, ofwel Power Speed Profile.

Het belang van spiersamenstelling

Het menselijke lichaam is niet toegerust om zomaar altijd zo snel mogelijk op een fiets vooruit te komen. Én meedoen in een eindsprint én als een Colombiaans berggeitje de flanken van een Alpenreus opfietsen, dat gaat niet samen.

Dit heeft vooral te maken met de samenstelling van je spieren: heb je veel witte spiervezels, dan bezit je de machinerie om in korte tijd veel kracht te leveren; bezit je juist veelal rode spiervezels, dan kun je een inspanning juist lang volhouden maar ben je niet zo explosief.

Een puncheur zoals Mathieu van der Poel moet het juist van beide type spiervezels hebben. Een uitgekiende mix van wit en rood dus, van kracht en van duur, van anaeroob (zonder zuurstof energie uit suikers kunnen genereren) en van aeroob metabolisme (energie vrijmaken uit de suiker- en vetverbranding mét zuurstof).

Hoe krijg je zo’n optimale spiervezelmix?

Een puncheur ben je echter niet zomaar. Het helpt sowieso om het goede genenpakket te hebben want de hoeveelheid wit en rood in je spieren ligt grotendeels bij de geboorte al vast. Vervolgens moeten de vezels goed reageren op de aangeboden trainingsprikkels en in de loop van de tijd steeds sterker en beter worden.

Ook hier speelt erfelijkheid een rol. Studies bij tweelingen en families laten zien dat na een trainingsprogramma de toename in kracht of in maximale zuurstofopname veel meer uiteenloopt tussen mensen met een verschillende genetische achtergrond dan tussen naaste gezinsleden.

Voor de Slimmer Presteren Podcast wil Jurgen erachter komen wat voor type renner hij is. Een spierbiopt zou hierbij helpen maar hij kiest liever voor een benadering waar geen dikke naalden aan te pas komen. Jurgen gaat een vermogensmeter lenen bij coach Guido Vroemen, die hem vervolgens helpt om zijn zogeheten Power Speed Profile (ontwikkeld door Marco van Bon en Guido) op te stellen. Wat daar uit is gekomen en hoe zo’n profiel een renner helpt om effectiever te trainen hoor je in de 38e aflevering van de podcast.

Video over Sprinter, allrounder of puncheur: wat voor wielrenner ben jij? Check je Power Speed Profile!