Categorieën
Seizoen 5 Sport psychologie

100. Slimmer Presteren met het placebo effect

Home » Sport psychologie

Dit is de 100e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

De 100e: Slimmer Presteren met het placebo effect

INLEIDING:

Nep-cafeïne, zoutoplossingen en rode schoenen: sommige atleten gaan er harder op terwijl het prestatie-bevorderende bewijs ver te zoeken is. In hoeverre speelt geloof en verwachting een rol bij jouw sportprestatie? En kan het placebo effect juist ook negatief uitwerken? We bespreken het in de 100e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Wielrenners fietsen harder met een placebo spuit

De omstreden wielersoigneur Willy Voet had er in zijn Festina-jaren geen enkele moeite mee om bij een renner een spuit te zetten als die daar om vroeg. Alleen zat herhaaldelijk in die spuit niet een verboden middel maar een simpele glucose-oplossing, zo vertelde de Belg in zijn memoires.

Het hielp een renner net zo goed: zo reed Richard Virenque zijn beste tijdrit ooit nadat Voet een nepmiddel in de kont van de Franse ronderenner had geïnjecteerd.

Water met een kleurtje werkt prima als ‘overwinningsdrank’

Ook Voets landgenoot Jef D’hont, voormalig verzorger van de Duitse Telekomploeg tijdens de hoogtijdagen van Jan Ullrich, hield ervan om wielrenners voor de gek te houden. Zijn ‘Bidon Jef’ was namelijk helemaal niet gevuld met een mengsel van onopspoorbare prestatie-bevorderende middelen, zoals D’hont menig coureur uit zijn ploeg vertelde, maar met water met een kleurtje. Het was genoeg om wielrenners beter te laten presteren, aldus D’Hont.

Het placebo effect maakt onoverwinnelijke sporters

Het zijn weliswaar anekdotes maar feit is dat slechts van een klein aantal middelen op de dopinglijst het evident is dat ze een prestatie-bevorderend effect hebben. Waarom ze dan zo populair waren (en misschien nog steeds zijn) in het wielerpeloton, heeft met het placebo-effect te maken.

De verwachting van een renner dat een middel hem sterker, fitter en alerter maakt is al genoeg om het middel te nemen en daar ook harder op te gaan.

De belangrijkste vragen over het placebo effect gaan we beantwoorden

Hoe werkt het placebo effect precies en is iedereen er even gevoelig voor? Zijn er manieren om het te versterken en kan het juist ook de verkeerde kant op werken?

In de 100e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast staat het placebo effect centraal.

Handige bronnen en links over het placebo effect

Video over De 100e: Slimmer Presteren met het placebo effect

https://www.youtube.com/watch?v=9BYW5WpvD7M

BONUS: Slimmer Presteren Pubquiz (1)

Tijdens het live event op 21 mei speelden we ook de eerste editie van de Slimmer Presteren Pubquiz: 8 vragen die makkelijk zijn voor iedereen die goed heeft opgelet in onze 100 afleveringen.

Durf jij jezelf te testen?
Luister alle vragen terug in de bonus aflevering deze week!

Over vraag 7 ontstond wat verwarring, waarna Gerrit als quizmaster de antwoordopties ‘live’ besloot aan te passen. Altijd een slecht idee! 

Bekijk hier de video: https://www.youtube.com/watch?v=joaIQHW9aLk

Categorieën
Seizoen 5 Sport psychologie Training en herstel

92. De kracht van visualisatie voor sporters: kun je trainen zonder te bewegen?

Home » Sport psychologie

Dit is de 92ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

De kracht van visualisatie voor sporters: kun je trainen zonder te bewegen?

INLEIDING:

Epke Zonderland en Erben Wennemars waren er meesters in: bewegingen oefenen door middel van visualisatie. Maar hoe effectief kun je trainen zonder daarbij in beweging te komen? En maakt het daarbij uit wat je precies doet? We bespreken het in de 92e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Een bijzonder verhaal van een Olympische held in het zwembad

Het zou wederom om een piepklein verschil gaan, dat besefte Pieter van den Hoogenband. Om tienden van een seconden, misschien wel honderdsten. Eén keer goud op het koningsnummer halen was sowieso al fantastisch, maar van den Hoogenband wilde méér.

Zijn grote voorbeeld Aleksandr Popov –‘The Russian Rocket’- had de 100 meter vrij ook op twee opeenvolgende Olympische Spelen gewonnen, dus waarom dit kunstje niet proberen te herhalen?

Oefenen naast het zwembad of sport door te visualiseren

Bij de finish was misschien nog wel tijdwinst te halen. Van den Hoogenband had het aantikken  -net als iedereen trouwens- altijd met een licht gebogen pols gedaan, maar wat als hij nu zijn hand juist volledig zou strekken? Hij ging het oefenen, in het zwembad maar vooral ook buiten het bad.

In zijn hoofd dus. Thuis, op bed of in een luie stoel. Talloze keren zwom Van den Hoogenband in gedachten zijn gedroomde race. Hij voelde het startblok onder zijn voeten, hoorde het startsignaal, en merkte hoe hij het water inging. En zwom, keerde, en zwom. En hoe hij met zijn vingers naar voren gericht aantikte.

Leverde de kracht van visualisatie een gouden olympische medaille op?

Pieter van den Hoogenband won in 2004 in Athene wederom het koningsnummer in het zwemmen. Het verschil met de nummer twee was zeshonderdste van een seconde. Later kwam hij erachter dat hij bij het aantikken zijn vinger had gebroken. Dát was hem bij het visualiseren van de race nog nooit overkomen.

Voor Van den Hoogenband had visualiseren geen geheimen meer, maar wat is het precies en hoe werkt het?

In de 92e aflevering duiken we in de wetenschap achter visualisatie en zoeken uit of het zinvol is voor sporters die beter willen presteren.

Video over De kracht van visualisatie voor sporters: kun je trainen zonder te bewegen?

https://www.youtube.com/watch?v=AuV5zhnDxag

Categorieën
Interview met gast Seizoen 4 Sport psychologie

82. Sportpsychologie onderzoeker Lieke Schiphof-Godart over passie om gezond te blijven sporten

Home » Sport psychologie

Dit is de 82e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met sportpsychologie onderzoeker Lieke Schiphof-Godart over ‘Passie om gezond te blijven sporten’.

Sporten is gezond, het daagt je uit tot verbeteren, en wie weet win je zelfs een prijs of loop je een nieuw pr. Maar je moet er wel voor investeren: in materiaal, training, voeding en allerlei andere zaken die je vooruit kunnen helpen. Waar komt de passie om te sporten eigenlijk vandaan? Kun je het leren? Maar kun je er ook in doorslaan? We vragen het in de 82e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast aan Lieke Schiphof-Godart.

Hoe ga jij om met disruptie?

Nu de avondlockdown de komende weken doorzet, wordt ook je beoogde trainingsschema op de proef gesteld. Ga je gewoon stug door met de trainingen, ook zonder de aanwezigheid van je clubgenootjes?

Of voelt het juist wel fijn om eens een keer niet te hoeven sporten, gewoon lekker met de benen omhoog en een zak chips erbij televisie kijken? Maar snij je jezelf daarmee niet in de vingers omdat een training (of twee) overslaan je nauwkeurig in elkaar gezette schema in de war schopt? En wat te denken van je volgers op Strava, verwachten die niet dat je deze week toch zeker drie trainingen upload?

Motivatie die bijdraagt aan buitengewone sportprestaties

Motivatie om te bewegen en te trainen is een essentiële basisvoorwaarde voor elke sporter. Maar waar hij of zij die motivatie vandaan haalt kan nog wel eens verschillen tussen sporters en ook binnen een sporter zelf. Train je voor een zwemwedstrijd of heb je behoefte aan een frisse duik omdat je de hele dag binnen hebt gezeten? Ben jij een trouwe volger van een trainingsschema of ga jij alleen sporten als het je uitkomt? Sport je met anderen om jezelf met hen te vergelijken of vooral voor de gezelligheid?

Psychologie onderzoeker Lieke Schiphof deed onderzoek naar passie, perfectionisme en sportverslaving. Als Special Guest neemt ze in deze aflevering van de Slimmer Presteren Podcast een kijkje in het innerlijk van Gerrit en Jurgen om erachter te komen waar hun motivatie om te sporten precies vandaan komt.

Zit daar misschien nog een rauw randje aan?

De Passie voor Sport en Perfectionisme vragenlijsten van Lieke Schiphof-Godart (et al)

Tijdens deze aflevering bespreken Gerrit en Jurgen met Lieke hun scores op de “Passie voor Sport” en “Perfectionisme” vragenlijsten die ze van te voren hebben ingevuld. Lieke heeft deze vragenlijsten met andere onderzoekers ontwikkeld, en naar het Nederlands vertaald.

Het liefst wil je natuurlijk een link waar je een aantal vragen beantwoordt, en dan jouw score kant-en-klaar op een presenteerblaadje krijgt. Helaas is die ’tool’ er nog niet (iemand die handig is met dit soort dingen, laat het ons weten!). Het vraagt dus even iets meer handwerk.

Hieronder zie je 2 PDF’s die Lieke heeft gepubliceerd op het onderzoeksplatform Researchgate. Je ziet daar de vragen, die je kan scoren op een schaal van 1 (helemaal oneens) tot 7 (helemaal eens).

Allereerst de vragen met betrekking tot jouw Passie voor Sport:

https://www.researchgate.net/publication/357241549_Nederlandse_vragenlijst_passie_voor_sport.

En de lijst met vragen over Perfectionisme:

https://www.researchgate.net/publication/357269811_Perfectionisme_aangepast_Schiphof-Godart_2011.

Tot zover het makkelijke deel. Om jouw score te berekenen, moet je de vragen groeperen en het gemiddelde van de bij elkaar horende vragen uitrekenen. Er zijn 3 sublijstjes voor passie (obsessief, harmonieus en mate van passie) en twee voor perfectionisme: self-oriented of socially prescribed.

Lieke schrijft ons nog: “Wat betreft die twee dimensies van perfectionisme, wordt self-oriented perfectionisme vaak gezien als positiever, omdat het gaat om je eigen standaard, en socially prescribed perfectionism als minder wenselijk omdat mensen dan een sterke druk ervaren van de anderen.”

Veel plezier, en laat in de reacties vooral even weten of je nog leuke inzichten uit de test haalt (en dus of je iemand kent die hier even een tooltje van kan maken!).

Video over passie om gezond te blijven sporten met sportpsychologie onderzoeker Lieke Schiphof-Godart

Categorieën
Hardlopen Seizoen 4 Sport psychologie Sportvoeding Training en herstel

76. Beginnersfouten bij voorbereiding op de Rotterdam Marathon

Home » Sport psychologie

Dit is de 76e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘Beginnersfouten bij de Rotterdam Marathon: Hoe belangrijk is je voorbereiding?’.

Vandaag draaien we de rollen om: Jurgen interviewt ‘Special Guest’ Gerrit over zijn derde deelname aan de Rotterdam Marathon. En dan vooral ook over zijn verre van ideale voorbereiding daarop!

Hoewel massa’s mensen zich tegenwoordig wagen aan een marathon, is het nog steeds een sportprestatie waar een gedegen voorbereiding bij komt kijken. Trainen, eten, herstellen, verbeteren: het moet allemaal maar precies in je dagelijks leven passen. Hoe deed onze eigen Gerrit Heijkoop dit tijdens zijn derde Marathon van Rotterdam? Welke lessen heeft hij geleerd? De heren bespreken het in de 76e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Een marathon voorbereiding vol onzekerheid

Gaat hij nou wel of toch weer niet door? Het bleef lang onzeker of de Rotterdam Marathon dit jaar wél van start kon gaan. Half september was er eindelijk witte rook en sprak burgemeester Ahmed Aboutaleb het verlossende woord dat wat hem betreft het loopfestijn kon doorgaan op de afgesproken datum van 24 oktober.

Terwijl de ene podcasthost zich dan eindelijk kon klaarmaken voor het slotstuk van anderhalf jaar minutieuze marathonvoorbereiding met als doel een tijd van onder de tweeënhalf uur, wist onze eigen Gerrit Heijkoop dat voor hem andere wetten golden. Een paar weken slechts om serieus te trainen met daarbij een druk werkschema waardoor de momenten om de hardschoenen aan te trekken heel schaars waren.

Marathon ervaring en een slimme podcast over hardlopen

Aan de andere kant: het werd Gerrits derde keer in Rotterdam, dus hij mocht zich inmiddels een ervaren marathonrot noemen. Hij kende zowat elke kilometer van het parcours uit zijn hoofd. Daarnaast had hij mooi nieuwe schoenen mét carbonplaten en had hij veel geleerd van zijn eigen podcast.

Wanneer en wat te eten en te drinken onderweg, welke pacingstrategie hij moest volgen, hoe hij optimaal kon herstellen van een training, of hij moest luisteren naar zijn HRV of toch zijn gevoel.

Bietensap, cafeïne, bicarbonaat, ketonen, vitamine D: Gerrit wist van elk supplement inmiddels of het zinvol of onzin was voor een betere loopprestatie. ‘Kom maar op met die marathon, ik ben er klaar voor’, zei Gerrit dan ook toen hij op 24 oktober in de vroege ochtend wakker werd.

Verrassende beginnersfouten op allerlei aspecten van deze Rotterdam Marathon

Er ging uiteindelijk vrij veel mis op de 24ste oktober. Om eerlijk te zijn: het lijken toch aardige beginnersfouten. Wat is er gebeurd onderweg?

Hoe het Gerrit vergaan is, hoor je in de 76e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Hoe kijkt hij terug op zijn voorbereiding? Heeft hij misschien kostbare fouten gemaakt en wat gaat hij de volgende keer echt anders doen?

Video over beginnersfouten bij de Rotterdam Marathon: Hoe belangrijk is je voorbereiding?